Vermogen en volume

De taak van de eindversterker bestaat uit het versterken van het zwakke ingangssignaal dat hij van de voorversterker aangeleverd krijgt, zodat het voldoende krachtig wordt om het luidsprekersysteem behoorlijk te kunnen aansturen.

Dat brengt ons meteen bij een vaakgestelde vraag: over hoeveel watt moet een versterker beschikken om z’n werk goed te doen? Sommige buizenversterkers produceren immers maar een paar watt per kanaal, terwijl er ook grote bakbeesten van transistorversterkers bestaan die tot 2.000 watt kunnen genereren.

De hoeveelheid vermogen die je nodig hebt hangt af van verschillende zaken, zoals de grootte van de ruimte en de gevoeligheid van de luidsprekers. Die laatste waarde wordt uitgedrukt als (bijvoorbeeld) ‘90dB SPL/1W/1m’. Dat wil zeggen dat zo’n luidspreker in staat is om een geluidsdruk van 90 dB te produceren op basis van 1 watt versterkervermogen, en dat gemeten op 1 meter afstand van de luidspreker. Wanneer het versterkervermogen verdubbeld wordt, neemt de maximale geluidsdruk telkens met 3 dB toe.

Op die manier kan je berekenen hoeveel vermogen er nodig is om een specifieke geluidspiek te bereiken met een paar luidsprekers. De luidsprekers uit bovenstaand voorbeeld zullen een versterker nodig hebben die 256 watt per kanaal levert om een geluidspiek van 114 dB te bereiken. Als de gevoeligheid van de luidspreker geen 90 dB maar 99 dB bedraagt, dan volstaat een versterkervermogen van amper 16 watt per kanaal om hetzelfde geluidsvolume te produceren!

Dit rekenvoorbeeld maakt meteen duidelijk dat het verschil tussen een versterker met een uitgangsvermogen van pakweg 2x 90 watt en eentje die 2x 110 watt produceert in de praktijk verwaarloosbaar is. Een versterker die subjectief het gevoel geeft dat hij twee keer zo hard kan – voor het menselijk gehoor komt dat overeen met zo’n 10 dB – moet dus ongeveer tien keer meer vermogen kunnen produceren.

Eenvoudig gezegd kan een versterker met een vermogen van 2x 1.000 watt dus ‘slechts’ twee keer zo luid spelen als eentje van 2x 100 watt, en niet tien keer luider zoals je logischerwijs zou kunnen vermoeden.

gerelateerde items