Toon alles (6)

Onder dwang gelicenceerd: uw rechten zijn de uwe niet
Bij de aanschaf van een CD of MP3 koop je eigenlijk alleen een licentie voor thuisgebruik. Wanneer je die muziek afspeelt in een café, toonzaal of liftcabine - kortom, elke openbare plaats - maak je indirect commerciële winst met andermans auteursrechtelijk beschermd werk. De wet voorziet dat de rechthebbenden hier in se niets tegen kunnen doen. Concreet wil dat zeggen dat Fred Kwik of Jean Croissant - bijvoorbeeld - jouw café niet binnen kunnen lopen en eisen dat je de muziek stopzet.

In juridische termen heet dat een ‘dwanglicentie’: geen van de rechthebbenden kan verbieden dat zijn werk meegedeeld (lees: afgespeeld, uitgezonden, …) wordt. De wet voorziet ook dat Jean, Fred en Brainwash Recordings daarvoor betaald moeten worden. In de praktijk is het echter onhaalbaar dat alle drie de partijen in ieder café, iedere toonzaal en/of liftcabine hun geld gaan vragen. Daarom heeft de regering beheersmaatschappijen aangesteld.

Voor de auteursrechten is dat Sabam, de uitvoeringsrechten worden geïnd door PlayRight en de producentenrechten neemt SIMIM voor zijn rekening. Die organisaties zijn als enige door de regering vergund en innen wat zij een ‘billijke’ vergoeding noemen. Iedere consument die het thuisgebruik overschrijdt betaalt eenmaal een forfaitair bedrag. Het totaal daarvan wordt eerlijk verdeeld onder de rechthebbenden. De rechthebbenden zijn alle producenten die aangesloten zijn bij SIMIM. Producenten die niet aangesloten zijn bij SIMIM moeten echter expliciet om hun geld vragen.
 

Du contrat musical
Sommige muziek wordt verkocht als zijnde rechtenvrij. De verkopers ervan zeggen dat Sabam je dus niet om geld mag komen vragen. Dat klopt, want auteursrechten zijn de enige waarvan je afstand kan nemen.

Stel: Jean Croissant, in een serieuze egotrip, is ervan overtuigd dat zijn talent dat van Mozart overstijgt. Hij wil dat de wereld zijn muziek hoort en dat zoveel mogelijk mensen zijn muziek spelen, uitvoeren en opnemen. Croissant kan dat plan vom geven door zijn auteursrecht af te staan.

Maar er zit een addertje onder het gras: Fred en Brainwash Recordings kunnen dat niet. De houders van naburige rechten zitten letterlijk vast in de dwanglicentie. Ergens in een duister intuïtief hoekje zou het steek kunnen houden.

In tegenstelling tot het intellectuele creëren is het veel moeilijker om afstand te nemen van iets fysieks als technisch werk en/of het bespelen van een instrument. Los van die idee kunnen uitvoerende kunstenaars en producenten wettelijk gezien geen afstand nemen van hun rechten. Je kan een prestatie niet verder verkopen, het resultaat ervan wel. Maar de eigendom op 'geleverde prestaties' is heel moeilijk los te koppelen van een persoon van vlees en bloed.

Als je rechtenvrije muziek koopt voor je café, wachtkamer of toonzaal, mag je je daarom nog steeds verwachten aan een factuur van SIMIM en Playright. Het maakt daarbij dus niet eens uit of de artiesten en/of producenten aangesloten zijn bij hun respectievelijke beheersmaatschappij, de wet stelt dat alleen zij dat mogen doen.

gerelateerde items